CHUYÊN ĐỀ
BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI TIẾNG VIỆT

Người thực hiện: Lê Thị Dung
Đơn Vị: Tổ 4- 5 Trường tểu học Kim An
Ngày 5/8/2014

I. Mục tiêu
Nhằm nâng cao chất lượng môn Tiếng Việt nói chung và kĩ năng, phương pháp làm bài cho học sinh tham dự Học sinh giỏi môn Tiếng Việt nói riêng.
II. Phạm vi
Học sinh bậc Tiểu học.
III. Thời gian
Một năm học.
IV. Các biện pháp
Chất lượng môn Tiếng Việt phụ thuộc vào chất lượng các môn sau:
Tập đọc
Chính tả
Luyện từ và câu
Tập làm văn
Cảm thụ văn học (đối với lớp 3-4-5)
Vì vậy để nâng cao chất lượng môn Tiếng việt nhất là với việc bồi dưỡng HSG, tôi luôn quan tâm đến việc rèn các kĩ năng:
1/ Kĩ năng viết và trình bày bài
-Viết sạch, dễ đọc.
Trình bày rõ ràng, khoa học

2/ Về luyện từ và câu
Giúp và khuyến khích học sinh tích lũy được nhiều từ để học sinh có vốn từ phong phú.
3/ Tập làm văn
Rèn kĩ năng làm bài theo các bước:
Bước 1: Đọc kĩ để hiểu: Đề bài thuộc loại văn nào? Trọng tâm là bài
là gì ?
Bước 2 : Tìm ý – Lập dàn ý
Bước 3 : Viết bài
Bước 4 : Đọc lại bài để sửa câu (nếu có)
4/ Đọc hiểu
Rèn kĩ năng đọc diễn cảm, đọc ngắt nhịp đúng để học sinh hiểu nội dung bài và ý nghĩa của câu.
5/ Cảm thụ văn học
Hướng dẫn kĩ năng viết một đoạn cảm thụ văn học. Thực hiện 3 bước :
Bước 1 : Đọc kĩ đề bài, Nắm chắc yêu cầu của bài tập (yêu cầu trả lời được điều gì ? Cần nêu bật được ý gì ?... )

Bước 2 : Đọc và tìm hiêu câu thơ / câu văn hay trong đoạn trích được nêu trong bài.
+ Đọc : Đọc diễn cảm, đọc đúng ngữ điệu (gây cho cấc em cảm xúc, ấn tượng trước những tín hiệu nghệ thuật xuất hiện trong đoạn văn đoạn thơ)
+ Tìm hiểu : Dựa vào những yêu cầu cụ thể của bài tạp như cách dùng từ đặt câu, những hình ảnh, các biện pháp nghệ thuật nhân hóa… cùng với những cảm nhận ban đầu qua cách đọc sẽ giúp học sinh cảm nhận được nội dung, ý nghĩa đẹp đẽ, sâu sắc toát ra từ câu thơ (câu văn).
Bước 3 : Viết đoạn văn cảm thụ văn học cần có :
+ Câu mở đoạn để dẫ dắt người đọc.
+ Câu kết đoạn để gợi lại nội dung cảm thụ.
* Bài giảng minh họa :
Bài 1 : Đoạn thơ dưới đây có những từ nào là từ láy ? Hãy nêu rõ tác dụng gợi tả của các từ láy đó :
Quýt nhà ai chín đỏ cây
Hỡi em đi học hây hây má tròn
Trường em mấy tổ trong thôn
Ríu ra ríu rít chim non đầu mùa.
(Tố Hữu)
- Các từ láy: “hây hây”, “ríu ra ríu rít”
+ “hây hây” : chỉ màu da đỏ phơn phớt trên má, gợi màu sắc tươi tắn đầy sức sống tươi trẻ.
+ “ríu ra ríu rít” : chỉ tiếng chim hoặc tiếng cười nói gợi âm thanh cao và trong, vang lên liên tiếp và vui vẻ.
Bài làm
Đọc những câu thơ trên em rất thích, bởi ở đây nhà thơ Tố Hữu đã sử dụng những từ láy rất hay: “hây hây”, “ríu ra ríu rít”. Bằng việc sử dụng những từ láy hợp lí nên chỉ với bốn câu thơ người đọc đã hình dung ra trước mắt cảnh một làng quê ấm no và vui tươi rộn rã. Từng bầy em nhỏ xinh tươi đeo cặp sách tới trường chuyện trò ríu rít như bầy chim non được đặt bên cạnh vườn quýt chin đỏ cây đã vẽ nên một bức tranh làng quê thật sinh động. Em rất khâm phục tài viết thơ của nhà thơ Tố Hữu.
Bài 2 : Trong bài Tiếng hát mùa gặt, nhà thơ Nguyễn Duy có viết :
“Gió nâng tiếng hát chói chang
Long lanh lưỡi hái liếm ngang chân trời.”
Tác giả dung biện pháp nghệ thuật gì ở câu thơ trên? Nhờ biện pháp nghệ thuật nổi bật đó, em cảm nhận được nội dung, ý nghĩa gì?
Tác giả dung biện pháp nhân hóa qua các từ “nâng”, “liếm”.
Trước mắt em là cánh đòng lúa tốt tươi đang chin rộ.
Trên cánh đồng lúa cho vụ mùa bội thu các cô bác nông dân hăng say làm việc.
Bài làm
Đọc hai câu